ME­DE­Nİ­YET HA­PİS­HA­NE­Sİ VE İD­RAK YETİM­Lİ­Ğİ

Adamın biri gitmiş Nas­red­din Ho­ca’ya “Yahu hocam bizim ev pek dar, sı­ğa­mı­yo­ruz bir türlü, ama büyük eve de pa­ra­mız yet­mi­yor, ne ya­pa­yım?” diye sormuş.

Hoca bu abuk soru karşı­s­ı­nda ne de­sin, kaf­a­s­ı­nı kar­ı­ştı­rmış biraz, düşünür gibi yapmış sonra da “Senin ta­vuk­la­rın vardı değil mi?” diye sormuş.

Adam “var” deyince “İyi o zaman, şimdi onları da eve al” demiş. Aradan biraz zaman geçmiş, adam yine gelmiş hocanın karşı­s­ı­na “Hocam ev iyice daraldı, şimdi ne yapayım?” diye sormuş. Hoca da “Senin kazla­r­ın da vardı, onları da eve al” diye akıl vermiş.

Bir süre sonra adam yine Hoca’nın kap­ı­s­ı­nda. “Olmuyor be hocam, eve hiç sığ­a­m­ı­y­o­r­uz şimdi” deyince “Merak etme, iki koyunun vardı diye bil­i­y­o­r­um, onları da eve sok” demiş.

Adam hoca ne derse yapıyor.

Aradan biraz daha zaman geçmiş. Adam çıkmış Hoca’nın karşı­s­ı­na yine “Sorun bitmi­y­or Hocam, bana başka akıl” demiş. Hoca da “Sen inekle öküzünü de eve bir sok bakalım” demiş adama.

Üç gün sonra adam yana yakıla Hoca’nın kap­ı­s­ı­na day­a­nmış. “Aman Hocam, ne desen olmuyor. Artık evin içinde yür­ü­y­e­m­ez, yat­a­ğ­ı­m­ı­za yatamaz olduk. Ne oldu senin akı­lla­r­ı­na” diye serze­n­i­şte bul­u­n­u­nca Hoca “Tamam, tamam” diye ite­l­e­m­iş adamı.

Şimdi bu geceyi de geçir, yarın sabah erke­nden tav­u­kla­rı da, kazları da, koy­u­nla­rı da, inekle öküzü de çıkar evden.

Adam ertesi gün elinde bir tepsi baklava ile gelmiş Hoca’nın karşı­s­ı­na, “Ey Hocam” diye başla­m­ış; “Sen büyük adamsın, sen ne büyük âlimsin, sen büyük bilge­s­in. Meğer benim evim ne kadar fer­a­hmış da haberim yok. Allah seni baş­ı­m­ı­zdan eksik etmesin.”

Gül­ü­mse­t­en ama ahva­l­i­m­i­zi anlatan bu nükte ile Nas­red­din Hoca’mıza rahmet oku­y­a­r­ak başla­m­ak istedim bugünkü yazıma.

Zira hep andığım gibi toplum olarak öyle bir hal aldık ki “doğruyu kendi tek­e­l­i­m­i­ze alarak” hemen her ferdi­m­i­ze hızla bulaşan bir ‘idrak yolları enfe­ksi­y­o­nu’ ile ufacık bir yanlışı ele­şti­r­e­ni “hain”, bir tehli­k­e­yi dille­ndi­r­e­ni “fetbaz”, kendi­m­iz gibi düş­ü­nme­y­e­ni veya bizim doğru­l­a­r­ı­m­ı­zla hareket etme­y­e­ni “işe yaramaz” adde­d­e­r­ek ve ‘diğeri’nin iyi­l­i­ğ­i­ni, kurtu­l­u­ş­u­nu bize benze­m­e­si şartına bağla­y­a­r­ak öte­k­i­l­e­şti­r­i­y­o­r­uz.

Hepimiz değilse bile toplu­m­un azı­msa­nma­y­a­c­ak kadar büyük bir kesimi sor­u­nla­rı başkası üre­t­i­y­or biz de o sor­u­nla­r­ın mağdu­r­u­ymu­ş­uz gibi düş­ü­n­ü­y­or ve ona göre hareket edi­y­o­r­uz.

Fiili değil faili merkeze alan bak­ı­şla­r­ı­m­ı­za sadece duydu­kla­r­ı­m­ı­zı tercü­m­an kılarak; ilkeler yerine ili­şki­l­e­ri öne­mse­y­e­r­ek, ne söyle­d­i­ğ­i­m­i­zden ziyade neden söyle­d­i­ğ­i­m­iz ve en öne­mli­si de hangi tarafa söyle­d­i­ğ­i­m­iz odak noktası haline geldi. “Duygu”su bizi tatmin ettiği için “bilgi”sini sorgu­l­a­m­ı­y­o­r­uz bile.

“Benden olan, benim gibi düşünen, iste­d­i­ğ­im gibi davra­n­an kötü olsa bile iyidir; benden olmayan, benim gibi düş­ü­nme­y­en, iste­d­i­ğ­im gibi davra­nma­y­an iyi olsa bile kötüdür” anla­y­ı­şı üzerine bina etti­ğ­i­m­iz fikir dünya­m­ız; bizden olan köt­ü­l­e­ri bile bizden uza­kla­ştı­r­ı­rken, bizden olma­y­a­nla­rı da bize iyice düşman edip hasım haline getirdi. Kıs­a­c­a­sı manayı ve hikmeti aramak yerine ima­jla­rla yetinen, hipno­t­ik sözcü­kle­rle duygu­l­a­n­ıp slo­g­a­n­ik cümle­l­e­rle düşünen bir toplum haline geldik.

Peki neden?

Kabul etmek gerekir ki, anla­mla­r­ın olu­şma­s­ı­nda ve ola­yla­r­ın yor­u­mla­nma­s­ı­nda “niyet” ve “amaç” unsu­rla­rı kadar yaşanan olayla ilgili “ön kabul” ve “ön fik­i­rler” de oldukça etki­ndir. Haliyle ön fikir veya kab­u­lle­rden kurtu­lmak yerine onların bil­i­nci­nde olmak, anlam inşa­s­ı­n­ın tam, doğru ve yerinde ola­b­i­lme­si için başlı başına bir ger­e­kli­l­i­ktir. Aksi takdi­rde içeriği veya ger­e­kçe­s­i­ni fark ede­m­e­d­i­ğ­i­m­iz her türlü ön fikir veya kabulün esiri olur ve dinle­d­i­ğ­i­m­iz, oku­d­u­ğ­u­m­uz, gördü­ğ­ü­m­üz metin ve ola­yla­rı işimize yarayıp yar­a­m­a­m­a­s­ı­na bağlı olarak “doğru-yanlış” veya “iyi-kötü” değ­e­rle­ndi­rme­l­e­r­i­ne tabi tutarız. Tabi burada kur­u­lma­sı muhte­m­el duygu­s­al bağı da atla­m­a­m­ak ger­e­k­i­y­or.

Bu noktada amaç-araç ili­şki­si devreye girer; amaç ile araç yer değ­i­şti­rdi­ği zaman da çıkılan yolun, ortaya konan amacın, sarf edilen emeğin hed­e­f­i­nden saptı­ğ­ı­nı görürüz.

Örneğin hadis ilmiyle iştigal eden bir hadis pro­f­e­s­ö­r­ü­n­ün had­i­sle­r­in şuur ve ahlâki açıdan olu­ştu­rma­sı gereken inşa yönüne duy­a­rsı­zla­ş­ıp ilgi­l­e­nmiş olduğu aka­d­e­m­ik sahanın “bilgi malze­m­e­si” sanması, bu nebevi soluğu anla­m­a­s­ı­na ve “hikmet” merte­b­e­s­i­nde kavra­y­a­r­ak hay­a­t­ı­na uygu­l­a­m­a­s­ı­na engel olur. Böylesi bir idrak yoksu­nlu­ğu ise Ale­mle­re rahmet olana hürmet etmek iste­rken bile O’nu hid­a­y­e­t­in rehberi olarak değil adeta “hadis ilminin kur­u­c­u­su” olarak yüc­e­ltmek gibi bir yan­ı­lgı­ya düşürür.

Ya da böylesi bir algıyla hareket eden bir mide uzmanı doktor düşünün. Mide sorunu olan bir hasta­n­ın bu sor­u­n­u­nu gid­e­rme­ye çal­ı­ş­ı­rken ver­e­c­e­ği ila­çla­r­ın onun başka herha­ngi bir orga­n­ı­na ver­e­c­e­ği zararla ilgi­l­e­nmez. Çünkü kendi­s­i­ne gelen kişi onun için “insan” değil, sadece “mide”dir.

Hemen her sahaya baktı­ğ­ı­n­ı­zda artık kangren halini alan bu idrak yet­i­mli­ği ile inancın közüne davra­n­ı­şla­rla üfle­nme­d­i­ği için köt­ü­l­ü­ğe ‘hizmet’in onursuz köprüsü kur­u­l­u­y­or. Ne iste­d­i­ğ­i­ni bilme­d­en ardına durulan safla­r­ın da, kimin yanında oldu­ğ­u­nu bilme­d­en yürünen yolla­r­ın da; dille­r­i­m­i­zde “adalet, hakikat, merha­m­et” gibi ulvi söyle­mler olsa dahi güce ve güçlüye olan meyli­m­i­z­in de; bazen güçlü olduğu için sevdi­kle­r­i­m­iz, bazen de sevdi­kle­r­i­m­i­zi ısrarla her konuda güçlü ve yen­i­lmez görmek iste­m­e­m­iz ned­e­n­i­yle zorba­l­ı­kta adalet, zulümde hak ara­m­a­m­ı­z­ın da; şeh­i­tle­r­i­n­in başla­r­ı­nı vererek kaldı­rdı­kla­rı bu mümbit coğra­fya­n­ın izze­t­i­ni ve şer­e­f­i­ni yok etmeye çalışan, küçücük hırsla­r­ı­n­ın ardında yitip giden kayıp zam­a­nla­r­ın insa­nla­r­ı­n­ın değ­i­rme­n­i­ne su taş­ı­m­a­m­ı­z­ın da kanımca yegâne sebebi bu olsa gerek.

Malum ülke çapında belki de şu ana kadar gör­ü­lme­m­iş bir iştiyak ve azimle hem de gerek devlet, gerek özel hiçbir kurum veya kur­u­l­u­ştan tek kuruş destek almadan, daha doğrusu ala­m­a­d­an sürdü­rdü­ğ­ü­m­üz bir müc­a­d­e­le var yurt çapında. Şu ana kadar 21 il, 196 ilçe ve 2096 kurumu geride bır­a­ktı­ğ­ı­m­ız bu müc­a­d­e­l­e­de il il, ilçe ilçe, okul okul dolaşıp gençle­r­i­m­i­zi yeniden milli ve manevi din­a­m­i­kler etra­f­ı­nda ken­e­tle­m­e­yi, bu dünyaya gönde­r­i­l­iş amacını hat­ı­rla­tma­yı, sahip olmanın değil şahit olmanın lüz­u­m­i­y­e­t­i­ni ve en öne­mli­si de yaş­a­d­ı­ğı çağa olan borcunu hat­ı­rla­tma­ya çal­ı­ş­ı­y­o­r­uz.

Bu çaba, doğal olarak her bir metre­k­a­r­e­si buram buram zengi­nlik kokan güzelim ülke­m­i­zde ufku­m­u­zu gen­i­şle­t­i­y­or; karşı­l­a­ştı­ğ­ı­m­ız her yeni insan dim­a­ğ­ı­m­ı­za bir şeyler katıyor ve gençle­r­in yaşam hikâye­l­e­r­i­ne şah­i­tlik ettikçe de bir kal­e­mşör olarak yeni don­e­l­e­re ula­şma­n­ın hey­e­c­a­nı beni tüm ili­kle­r­i­me kadar sarma­l­ı­y­or.

Ama gördü­ğ­ü­n­üz, duydu­ğ­u­n­uz ve şahit oldu­ğ­u­n­uz hikâye­l­e­rde “insan” olmanın get­i­rdi­ği mes­u­l­i­y­e­ti yerine get­i­r­e­m­e­d­i­ğ­i­n­iz zaman yet­e­m­e­m­e­n­in, uza­n­a­m­a­m­a­n­ın ve en öne­mli­si de yar­a­l­a­ra merhem ola­m­a­m­a­n­ın ezi­kli­ğ­i­yle sol tar­a­f­ı­n­ız kanıyor.

Zira an geliyor başta okul müdürü ve tüm öğre­tme­nle­r­i­n­in hemfi­k­ir olduğu, gelecek vaat eden ama maddi imkânla­rdan yoksun gence­c­ik bir evla­d­ı­m­ı­z­ın gözle­r­i­n­in içi­nde­ki ışığa şahit oluyor; an geliyor özel eğitime muhtaç engelli bir genci­m­i­z­in sessiz çığlı­ğ­ı­na avaz olmak istiyor; an geliyor tüm hayali bir müzik aleti olan genci­m­i­z­in umudunu yeş­e­rtmek için yür­e­ğ­i­n­iz kan­a­tla­n­ı­y­or; an geliyor küçücük yür­e­ğ­i­yle tüm dünyayı kuc­a­kla­m­ak isteyen bir gencin sesini duy­u­rmak kon­u­s­u­nda çab­a­l­ı­y­or ama yet­e­m­i­y­o­r­uz.

Bu kez bu şeh­a­d­e­ti dille­ndi­rme­ye çal­ı­ş­ı­y­or, insa­nla­ra duyurma gayre­t­i­ne soy­u­n­u­y­o­rsu­n­uz ama ülkemiz gibi coğra­fya­l­a­rda bür­o­kra­si enge­l­i­ni aşa­b­i­lmek, yetki­l­i­l­e­re ula­ş­a­b­i­lmek, ula­ştı­ğ­ı­n­ız anda birkaç dakika içinde derdi­n­i­zi anla­t­a­b­i­lmek bazen cidden aşı­l­a­m­az hale geliyor. Resmi kur­u­mla­r­ın dış­ı­nda­ki özel sektör ise pop­ü­l­i­zm kokan birkaç istisna dışında hep andığım gibi kendi­s­i­ne benze­m­e­y­e­n­in körü, kendine hizmet etme­y­e­n­in sağırı maa­l­e­s­ef.

Peki kad­i­f­e­d­en sessi­zli­kle­rle bu kumdan kaleler nasıl büyüdü ve biz susku­nlu­kla­r­ı­m­ız, sağ­ı­rlı­kla­r­ı­m­ız, körlü­kle­r­i­m­i­zle hak­i­k­a­tle­ri kar­a­nlı­ğa neden peşkeş çektik?

Daha düne kadar mah­a­lle­de pişen yemeğin tadı tüm dim­a­ğla­rda ber­e­k­e­t­in leziz tadını payla­ş­ı­rken bugün nasıl oldu da gördü­ğ­ü­m­üz halde sırtı­m­ı­zı dönüyor, duydu­ğ­u­m­uz halde kul­a­kla­r­ı­m­ı­zı tıkıyor, şahit oldu­ğ­u­m­uz halde vicda­nla­r­ı­m­ı­zı örtü­y­o­r­uz?

Med­e­n­i­y­et hap­i­sha­n­e­si

Çünkü yeryü­z­ü­nde adım adım tek bir uyga­rlı­ğ­ın “mod­e­rni­te” adı altında hüküm sürer hale gelmesi; küresel bir mod­e­rnlik hap­i­sha­n­e­s­i­ne yol açtı ve batı dış­ı­nda­ki bütün par­a­d­i­gma­l­ar zaman ve merke­zle­r­i­ni şaşırdı. Bu sayede de “hayat” denen süreç, asıl gayesi “payla­şmak” üzerine bina edi­ldi­ği halde anla­m­ı­nı yitirdi ve bugün modern çiftli­kle­rde çal­ı­ştı­r­ı­l­an milya­rla­rca insan sadece fiz­i­ksel olarak değil, düş­ü­nsel ve psi­k­o­l­o­j­ik olarak köl­e­l­e­şti­r­i­ldi ve bu sayede de kitab-ül mübinin “menat” dediği paranın kölesi haline geldi. Sek­ü­l­e­r­i­zm denilen ve bizim dünye­v­i­l­e­şme ded­i­ğ­i­m­iz, zihni tek bir olguya oda­kla­y­an ve tüketme hırsı­yla besle­n­en bu algıdan kurtu­lma­d­ı­ğ­ı­m­ız sürece de yeni bir med­e­n­i­y­et tas­a­vvu­r­u­n­un gel­i­şti­r­i­lme­si mümkün gör­ü­nmü­y­or.

Peki baş­a­r­a­b­i­l­ir miyiz?

Med­e­n­i­y­et ded­i­ğ­i­m­iz kavram merke­z­i­ne insan ve kâinatı alan kozmo­l­o­ji düş­ü­nce­s­i­ne dayanır. Bu kozmo­l­o­j­ik tas­a­vvu­r­un merke­z­i­ne kendi kültü­r­ü­n­ü­zü, ina­ncı­n­ı­zı, değ­e­rle­r­i­n­i­zi ve sizi siz yapan manevi din­a­m­i­kle­r­i­n­i­zi entegre ede­m­e­zse­n­iz seküler bir uyga­rlık anla­y­ı­ş­ı­na sahip olur; payla­ş­ım, karde­şlik, birlik ruhunu yitirir ve anmış olduğum mod­e­rni­te hap­i­sha­n­e­s­i­n­in tutsağı olu­rsu­n­uz; bu sayede de gözünüz kendi­n­i­zden başka hiçbir şeyi görmez.

Toplu­m­un büyük kesimi tar­a­f­ı­ndan eş anlamlı oldu­ğ­u­na ina­n­ı­l­an ama içe­rdi­ği anlam iti­b­a­r­i­yle birbi­r­i­nden farklı olan med­e­n­i­y­et ve uyga­rlık kavra­mla­rı burada devreye girer; zira med­e­n­i­y­et dikey eksende bir inşa iken uyga­rlık yatay eksende madde­s­el inşayı işaret eder. Dünya tar­i­h­i­ne bak­ı­ldı­ğ­ı­nda tüm med­e­n­i­y­et ve uyga­rlı­kla­r­ın bu iki eksende yaşam sürdü­kle­ri gör­ü­l­e­c­e­ktir.

Ancak dikey tas­a­vvu­r­un yani med­e­n­i­y­et inşa­s­ı­n­ın en tehli­k­e­li tarafı, tarihte de sıkça gör­ü­ldü­ğü üzere, dinsel termi­n­o­l­o­j­i­yi kulla­n­a­r­ak Allah’ın temsi­lci­l­i­ğ­i­ne soyunan ve O’nun insa­nlı­ğa gönde­rdi­ği vahyi kendi tek­e­l­i­ne alan kabile mantı­ğ­ı­yla hareket eden sulta­nlı­kla­ra dönüşme riski­d­ir.

Zira kutsa­llık kavramı ile putpe­r­e­stlik kavramı ara­s­ı­nda­ki ayrım o kadar ince bir çizgide seyre­d­er ki, bu ölçünün ucu kaçtı­ğ­ı­nda adalet, iyilik, payla­ş­ım, doğru­l­uk, merha­m­et için gelmiş vahyin soluğu, Allah’ın gölgesi sıf­a­t­ı­yla dolaşan zorba­l­a­r­ın menfaa­tle­ri için bir araç haline gelir.

Yatay tas­a­vvur ded­i­ğ­i­m­iz uyga­rlı­kta ise Allah kavramı ya dışla­nmış ve dünya düş­ü­nce­si hâkim olmuş; ya da par­a­nte­ze alı­n­a­r­ak soyut bir kavram olarak insa­nla­ra sun­u­lmu­ştur. Yani rea­l­i­t­e­de bir izdüşüm gör­e­m­e­zsi­n­iz. Bu tas­a­vvur maddi anlamda ile­rle­m­e­n­in sembolü haline gel­e­c­e­ği için insan denen varlık bu sayede fıtra­t­ı­ndan uza­kla­ş­ır ve ruhunu yitirir.

İnsanı her şeyin merke­z­i­ne alan ve ila­hla­ştı­r­an pag­a­n­i­zm; işte bu tas­a­vvu­r­un çoc­u­ğ­u­d­ur, deizm denen saçma­l­ık bu algının baharı, ateizm yaz mevsimi, hiççi­l­ik olarak anla­t­ı­l­an nih­i­l­i­zm ise bu algının sonba­h­a­r­ı­d­ır. Zira insan denen kavram artık fıtri ve ulvi mel­e­k­e­l­e­r­i­nden yet­e­r­i­nce uza­kla­şmış ve gönde­r­i­l­iş gay­e­s­i­ni ziy­a­d­e­s­i­yle unutmuş dur­u­mda­d­ır.

Adım adım baş­a­r­ı­y­o­rlar

Gerçe­klik kavra­m­ı­nı sadece bu dünyaya indi­rge­y­en pagan anlayış önce kültür empe­rya­l­i­zmi say­e­s­i­nde asimile ederek toplu­mla­rı kültü­rle­r­i­nden uza­kla­ştı­r­ır, sonra elimine ederek kâi­n­a­tta kutsa­llar da dâhil ne varsa kendisi dış­ı­nda­ki tüm olgu­l­a­rı kendi kontro­l­ü­ne alarak sömürge olarak kulla­n­ır.

İşte bu yüzden her şey yoğun bir sis maskesi arka­s­ı­nda sakla­n­ı­y­or ve bizler sadece izin ver­i­ldi­ği kad­a­r­ı­nı gör­e­b­i­l­i­y­o­r­uz. Bugünkü dünyaya tar­a­fta­rlık gözlü­ğ­ü­nü çık­a­r­a­r­ak baktı­ğ­ı­n­ı­zda ne demek iste­d­i­ğ­im gayet net anla­ş­ı­l­a­c­a­ktır.

Varlık içinde yokluk yaş­ı­y­o­r­uz

Oysa ki kel­i­m­e­l­e­r­in gücünü kulla­n­an ve bizim ait oldu­ğ­u­m­uz iddiası ile kıvra­ndı­ğ­ı­m­ız, ancak ner­e­d­e­yse son dört yüz yıldır bu ruhu yaşamak yerine dille­ndi­rdi­ğ­i­m­iz vahiy med­e­n­i­y­e­ti; hem yatay hem de dikey boyutta bir gel­i­şme­yi içerir ki ecda­d­ı­m­ı­z­ın bin yıl boyunca dünyaya hükme­tme­s­i­n­in altında yatan asıl sebep de budur. Çünkü hem yatay hem de dikey boyutta bir gelişme, dünya­yla birli­kte ahiret ina­ncı­nı da işler ve karşı­n­ı­za teş­e­kkü­rü kuldan bekle­m­ek yerine takdir gör­e­c­e­kle­ri o muhte­ş­em günün temsi­lci­l­e­ri çıkar.

Ama kabul edi­lme­li ki; ölü­l­e­rle bir yere var­ı­l­a­m­az. Evet, onlar kendi dön­e­mle­ri için desta­nlar yazdı­l­ar ama bizim şu an yapma­m­ız gereken onların külleri üzerine ağıtlar yakmak yerine, o külleri göğe savurup külün altı­nda­ki ateşi yeniden ale­vle­ndi­rmek olma­l­ı­d­ır.

Madem ki kurtu­l­u­şu gel­e­c­e­ğ­in bel­i­rsi­zli­ğ­i­ne ısma­rla­m­ak iste­m­i­y­o­r­uz;

Tarihin bize yükle­d­i­ği psi­k­o­l­o­j­ik ve düş­ü­nsel duygu dur­u­mla­r­ı­nı kab­u­lle­n­ip devam ettiren fikir ve duygu kir­a­c­ı­l­a­rı değil; yaşayan ve akleden, yürüyen ve farkı­nda­l­ık sahibi bir­e­yler olarak yaş­a­d­ı­ğ­ı­m­ız çağa olan borcu­m­u­zu öde­m­e­n­in gayreti içinde, sahip olmaya değil payla­şma­ya gayret etme­l­i­y­iz.

Yeter ki yür­e­ğ­i­m­i­zi göğe yakın tutalım ve ışığa yür­ü­y­e­b­i­l­e­l­im, işte o zaman gölge­m­iz peşi sıra gel­e­c­e­ktir. Çünkü ancak dağın tep­e­s­i­nden tüm manza­r­a­ya hâkim ola­b­i­l­ir; dağın tep­e­s­i­ne çık­a­rsa­n­ız gör­ü­ş­ü­n­ü­zü keski­nle­şti­r­e­b­i­l­ir, işte o zaman tar­a­fta­rlık gömle­ğ­i­ni çıkarıp atar ve hakka­n­i­y­et lib­a­s­ı­nda huzurun eşsiz sol­u­ğ­u­nu tad­a­rsı­n­ız.

Şimdi baş­ı­n­ı­zı elle­r­i­n­i­z­in arasına alın ve 5 dakika hayatın pause tuşuna basın;

Kar­a­nlı­ğa küfre­tme­ye ve ışığa övgüler dizmeye devam mı ede­c­e­ksi­n­iz, yoksa yür­e­ğ­i­n­i­ze ekilen vicdan çipi ile merha­m­e­te mi yür­ü­y­e­c­e­ksi­n­iz? Geçmişe özlemle ağıtlar mı yak­a­c­a­ksı­n­ız, yoksa adaleti bir med­e­n­i­y­et destanı gibi gerçek mi kıl­a­c­a­ksı­n­ız?

Unu­tma­y­ın;

Sadece duygu­s­al düzeyde Müslü­m­a­nsa­n­ız övgüler idrak yet­i­mli­ğ­i­n­i­zi maske­l­e­y­e­m­ez. Sadece kimlik düz­e­y­i­nde Müslü­m­a­nsa­n­ız salih ame­l­i­n­iz sizden başka­s­ı­na ulaşmaz. Ama bir med­e­n­i­y­et çağrısı düz­e­y­i­nde Müslü­m­a­nlık iddia­s­ı­nda iseniz tüm evreni ışığa boğmak için müc­a­d­e­le etmek zor­u­nda­s­ı­n­ız!

Umudu tük­e­nme­y­en ve hâlâ yür­ü­y­e­b­i­l­e­nle­re; her nefesi hayat ola­nla­ra selam olsun!